Gizzik Duran Türküsü - Toroslar yöresi
Yaşar Kemal, bir konuşmasında şöyle diyor: "Eşkıyalık bir başkaldırma türüdür. Tarihte görüyoruz ki, eşkıyalık büyük başkaldırmalarda yardımcı olmuştur. (...) Kurtuluş Savaşı'nda M. Kemal başkaldırmasına yurdun başka başka bölgelerinden eşkıyalar yardımcı olmuşlardır. Buna yüzlerce örnek verebiliriz; örneğin Ege'de Yörük Ali Efe, Demirci Efe, Antep dolaylarında Karayılan, Toroslarda Gizzik Duran" (Y. Kemal: Eşkıyalık Üstüne; Türkiye defteri, Şubat-1974)
Anadolu'da eşkıyalığın özellikle Kurtuluş Savaşı ve sonrasında anti-emperyalist ve anti-feodal bir yöneliş aldığı bilinmektedir. Daha önce çeşitli nedenlerle dağa çıkmış kişi ve grupların, Kurtuluş Savaşı döneminde doğrudan mücadeleye katıldıkları ve önemli yararlıklar gösterdikleri görülüyor.
Dağa çıkış nedeninin kesinlikle bilmediğimiz Gizzik Duran'ın başkaldırısının bu kesitini şöyle anlatıyor:
"Gizzik Duran imparatorluk döneminde Kozan dağlarında yaşayan azılı eşkıyalardan birisidir. Kozan ve Feke dağlarını adım adım gezmiş, dolaşmış; ömrü bu dağlarda geçmiş Gizzik Duran'ın. Dağlarda hangi taşın hangi kovuğun nerde olduğu ondan daha iyi bilen bir başkası yokmuş. İmparatorluğun yıkılışına doğru çıktığı dağlarda çetesiyle Kurtuluş Savaşı'na katılmıştır. Kozan'ın kurtuluşu sırasında Fransız'a karşı koyan, Fransız'a karşı savaşan çete harekatının arasında Gizzik Duran da yer almıştır. Çete harekatına katılan Saim bey'in, Cezmi bey (Çetinel) in yanında çetesiyle o da yırtıcı gerilla savaşına katılmıştır.
Fakat, bu faydalı hizmetlerine karşılık Gizzik Duran, Fransızlar Kozan'ı terkettikten sonrada ölünceye dek dağlarda dolaşmış ve silahını elinden bırakmamıştır. (...) Gizzik Duran, Feke dağlarında Kozan'a geldiği bir gece, hasımları tarafından pusuya düşürülüp öldürülür."
Bu ağıt, Gizzik Duran'ın öldürülmesi üzerine karısı, bacısı ve oğlunca yıkılır.
Ağıtta, "başkaldırıcıyı ululama" ona "kurşun geçmeyeceği" yolundaki inanç ve "öç duygusu" gibi eşkıya türkülerine özgü kimi özelliklerin egemen olduğunu gözlüyoruz. Bu da, yaratıcısı belli olsun olmasın, başkaldırıcı için yakılan türküyle ağıt arasındaki ilintiyi,bağlantıyı gösteriyor.
Gizzik Duran Türküsü'nde, Gizzik Duran'ı vuranın Kel Kadı Osman adında biri olduğu anlaşılıyor. Kel Kadı Osman, Çukurova yöresinde kalleşliği ve öteki olumsuzluklarıyla halkın nefretini kazanmış bir kişi olarak bilinir.
Türkü Hikayeleri ile Sohbet Edin..
Anahtarlar : Türkü Hikayeleri - Gizzik Duran Türküsü şarkı sözleri , Gizzik Duran Türküsü şarkı sözü
Bu şarkı sözü toplam 205 kez okundu.
Şarkı Sözünü Arkadaşına Gönder
|
English | 
